نکات نگارشی زیر در دانشگاه تهران بعنوان پیشنهادی جهت تدوین رساله های دکتری یا کارشناسی ارشد اعلام شده است.
1- بخش ها وترتیب آنها
بخشهای مختلف رساله و پایاننامه بایستی به ترتیب ذکر شده در زیر تنظیم شده باشند.
· صفحه بسمله
· صفحه عنوان
· صفحه تصویب رساله و پایاننامه توسط هیات داوران
· اهدا (اختیاری)
· چکیده فارسی (حداکثر300 واژه برای پایاننامههای کارشناسی ارشد و دکترا)
· پیشگفتار (اختیاری)
· تقدیر و تشکر (اختیاری)
· فهرست مطالب (شامل عناوین اصلی و فرعی، عنوان کتابنامه، و عناوین پیوست ها.)
· فهرست جدول ها (در صورت وجود)
· فهرست شکلها و تصاویر (در صورت وجود)
· فهرست علائم و اختصارات (درصورت وجود)
· متن اصلی (حداکثر 150 صفحه برای پایاننامههای کارشناسیارشد و 300 صفحه برای رسالههایدکترا)
· پی نویس ها (در صورت وجود)
· منابع و ماخذ
· فهرست اعلام (اختیاری)
· پیوست ها (در صورت وجود)
· چکیده انگلیسی (حداکثر 300 واژه.)
· صفحه عنوان انگلیسی
2-شیوه نگارش
آیین نگارش پایاننامه باید مورد تائید گروه باشد. همچنین قواعد و مشخصات تصریح شده در این دستورالعمل باید رعایت شود.
3-کاغذ و چاپ
کلیه قسمتهای پایاننامه باید روی کاغذ سفید مرغوب تایپ گردد. ابعاد کاغذ 7/29×0/21 سانتیمتر (کاغذ A4) میباشد. تمامی متنها فقط بر یک روی کاغذ ماشیننویسی میشود. نوع قلم مورد استفاده در تمامی متن یکنواخت میباشد. نوع قلم برای عناوین میتواند متفاوت انتخاب شود.
4- فاصله گذاری و حاشیهبندی
فاصله سطرها در تمامی پایاننامه برابر 0/1 سانتیمتر است، اما فاصله سطرها در چکیدهها برابر 5/1 سانتیمتر میباشد. حاشیه سمت راست و بالا مساوی 5/3 سانتیمتر و حاشیه سمت چپ و پائین برابر 5/2 سانتیمتر میباشد. این حاشیهها باید در سرتاسر پایاننامه رعایت شود. در صورتی که در برخی موارد اندازه شکلها یا جدولها بزرگتر از فضای داخل حاشیه باشد با کوچک کردن آنها و با استفاده از کاغذ A3 (بصورت تاخورده) حاشیه رعایت می گردد.
5- شماره گذاری
صفحات آغازین (از اول پایاننامه تا اول متن اصلی) با اعداد و به حروف نوشته میشوند مانند پنج، شش و ... تمامی صفحات متن اصلی، که از مقدمه یا فصل نخست شروع میشود، باید شمارهگذاری شوند. شمارهگذاری صفحات شامل صفحههای محتوی شکل، جدول، منابع، و پیوست ها نیز میگردد. شماره صفحه در پایین صفحه و در وسط قرار میگیرد. فاصله شماره صفحه در حدود 5/1 سانتیمتر از لبه پایین است. اولین صفحه (صفحه عنوان) بدون شماره تایپ می گردد. بخشها و زیربخشها به عدد شمارهگذاریمی شوند بطوریکه شماره فصل در سمت راست و شماره بخش بعد از آن آورده شود مثلاً 4-2-3 بیان کننده زیر بخش 4 از بخش 2 از فصل سوم است.
6-جدولها و شکل ها
تمامی شکلها (تصویرها، نمودارها، منحنیها) و جدولها باید با کیفیت مناسب تهیه شوند، بگونهای که کپی تهیه شده از آنها از وضوح کافی برخوردار باشد. تصویرها، نمودارها و منحنیها با لفظ شکل نامیده میشوند. تمامی شکلها و جدولها باید به ترتیب ظهور در هر فصل شمارهگذاری شوند. مثلاً برای جدولهای فصل2، جدول 1-2، جدول 2-2 و ...، و برای جدولهای فصل 3 جدول 1-3، و ... عنوان جدولها در بالای آنها و عنوان شکلها در زیر آنها ذکر میگردد. چنانچه جدول یا شکلی از مرجعی آورده شده است، مرجع در عنوان جدول یا شکل ذکر میگردد. همچنین لازم است به کلیه شکلها و جدولها در متن ارجاع شده باشد.
7- پی نویس
در صورتی که یک عبارت یا واژه نیاز به توضیح خاصی داشته باشد، توضیح را میتوان بصورت زیرنویس در همان صفحه ارائه نمود. در اینصورت عبارت یا واژه توسط شمارهای، که بصورت کوچک دربالا و سمت چپ آن چاپ میشود، مشخص شده و در زیرنویس توضیح مربوط به آن شماره ارائه میشود. مطالب زیرنویس نباید از سه سطر بیشتر شود. چنانچه زیرنویس بیش از سه سطر است، باید به بخش پینویسها در آخر پایاننامه منتقل گردد. قلم مورد استفاده در زیرنویس میتواند با قلم متن اصلی متفاوت باشد.
8- ذکر اعداد در متن
در مورد اعداد صحیحی که در داخل متن نوشته میشود (غیر از جداول و نمودارها) هرگاه عدد کمتر از10 باشد آن عدد باحروف نوشته میشود، مثل چهار یا هفت، و هرگاه 10 و بزرگتر از10 باشد بصورت عدد نوشته میشود، مثل 46 یا 13، برای مشخص کردن اعداد اعشاری از ( / ) استفاده میشود مثل 4/12، و چنانچه درصد مورد نیاز است از علامت “%” استفاده میشود مانند44%.
9- سیستم واحدها
سیستم واحدهای مورد استفاده در پایاننامه، سیستم بینالملل متریک SI میباشد. در صورتی که استفاده از واحدهای دیگر لازم باشد، معادل متریک اعداد در پرانتز درج میگردد.
10- درج لغات لاتین در متن فارسی
همه نامهای خارجی در متن به خط فارسی و در پانوشت به لاتین (یا به خط اصلی) نوشته میشود.
11- روابط ریاضی و فرمولها
فرمولها در هر فصل بطور جداگانه و به ترتیبی که در متن میآیند در داخل پرانتز به عدد شمارهگذاری می شوند. بطوریکه شماره فصل در سمت راست و شماره فرمول بعد از آن آورده میشود. طبق نمونه زیر:
(1-5) F=ma
که بیان کننده رابطه 5 از فصل اول است قبل از برخی از رابطهها به مرجع آن اشاره میشود. بعد از هر رابطه کمیته ای مورد استفاده در آن توضیح داده میشود.
12- نحوه ارجاع در متن و فهرست مراجع
لازم است در متن به کلیه منابعی که مورد استفاده قرار میگیرد اشاره شود. چنانچه در داخل متن از یک منبع مطلبی نقل شود، بلافاصله پس از خاتمه جمله کروشه باز میشود و مرجع ذکر می گردد.
نحوه ارجاع در متن به یکی از دو روش زیر میباشد:
الف) مراجع به ترتیبی که در متن میآیند شمارهگذاری میشوند. در این روش، مراجع به ترتیب شماره در فهرست منابع و ماخذ ذکر خواهد گردید.
ب) ذکر منبع با ارجاع به نام نویسنده و سال انتشار میباشد. در این روش، مراجع به ترتیب حروف الفبای نام نویسنده در فهرست مراجع ذکر می گردد.
در صورت استفاده از هر یک از دو روش، لازم است که جزئیات و شیوه ذکر منبع در متن و در فهرست مراجع منطبق بر یکی از شیوههای معروف و شناخته شده باشد.
13- مشخصات جلد پایاننامه و رساله
یک ـ جنس جلد از مقوا با ضخامت 2 تا 3 میلیمتر، با روکش چرم مصنوعی (گالینگور) میباشد.
دو ـ رنگ جلد برای پایاننامههای کارشناسی ارشد قرمز، و برای پایاننامههای دکترا آبی سورمهای میباشد.
سه ـ قطع جلد نیم سانتیمتر بزرگتر از قطع کاغذ است.
چهار ـ نوشتههای روی جلد بصورت زرکوب چاپ میگردد.
پنج ـ در قسمت عطف، آرم دانشگاه منقش و عنوان پایاننامه و نام نویسنده و سال نوشته میشود.
14- تکثیر پایاننامه یا رساله
دانشجو موظف است در دوره کارشناسی ارشد پایاننامه خود را در هشت نسخه و در دوره دکتریحداقل در10نسخه تکثیر نماید.
